عنوان	بررسی رابطه علیت گرنجری میان مؤلفه‌های حکمرانی خوب با رشد اقتصادی سبز در کشورهای منطقه منا
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	ثبات سیاسی، حکمرانی خوب، رشد سبز، علیت گرنجری Dumitrescu-Hurlin، کیفیت نهادی
چکیده	رشد سبز از نظر حل مشکلات محیط‌زیستی و دستیابی به اهداف توسعه پایدار از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. یکی از عواملی که به‌عنوان متغیر میانجی شناخته می‌شود و می‌تواند بر رشد سبز اثرگذار باشد، کیفیت حکمرانی و مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده آن است. هدف از مطالعه حاضر بررسی رابطه علیت میان شاخص حکمرانی و مؤلفه‌های آن با رشد اقتصادی سبز در کشورهای منطقه منا در دوره 2024-1995 است. برای محاسبه شاخص «GDP سبز» از رویکرد Stjepanović و جهت تحلیل رابطه علیت گرنجری، روش داده‌های پانلی و آزمون علیت گرنجری Dumitrescu-Hurlin استفاده شد. نتایج مطالعه نشان داد که مؤلفه «ثبات سیاسی و عدم خشونت» و شاخص «کیفیت حکمرانی» رابطه علیت دوسویه با «GDP سبز» دارند که نشان از یک چرخه علّی مثبت است، به گونه‌ای که افزایش هر سمت از این رابطه منجر به تقویت سمت دیگر آن می‌شود و یک هم‌افزایی ایجاد می‌کند. همچنین رابطه علّی از سمت «GDP سبز» به‌سمت تمام مؤلفه‌های حکمرانی خوب به استثناء «کیفیت مقررات» و «حق اظهار نظر و پاسخگویی» وجود دارد. این نتیجه نشان می‌دهد بهبود رشد اقتصادی سبز و پایدار نیز منجر به ارتقاء شاخص و مؤلفه‌های حکمرانی خوب می‌شود. براساس نتایج این مطالعه توصیه می‌شود که کشورهای منطقه منا، سیاست‌های بهبود کیفیت نهادی و اصلاح حکمرانی را جهت دستیابی به رشد اقتصادی سبز و پایدار، اتخاذ نمایند. این سیاست‌ها شامل اصلاحات نهادی، تدوین ترتیبات نهادی مؤثر، بهبود مقررات و قوانین محیط‌زیستی، حفظ ثبات سیاسی و امنیت و سایر سیاست‌های مرتبط برای دستیابی به پایداری محیط‌زیستی است.
پژوهشگران	شینا خداکرم زاده (نفر اول)، مصطفی بنی اسدی (نفر دوم)