عنوان	نقش آفرینی ایالات متحده در کریدور زنگزور و پیامدهای آن بر محیط امنیتی قفقاز جنوبی
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	کریدور زنگزور، قفقاز جنوبی، بازیگران منطقه ای، ایالات متحده آمریکا، پیامدها
چکیده	کریدور زنگزور به عنوان یکی از پروژه های ترانزیتی نوظهور در قفقاز جنوبی، در پی توافق اخیر جمهوری آذربایجان و ارمنستان و واگذاری مدیریت آن به ایاالت متحده، به محور جدیدی در معادلات ژئوپلیتیکی و ترانزیتی منطقه تبدیل شده است. با این ملاحظه ،سؤال اصلی این پژوهش این است که حضور و نقش آفرینی ایاالت متحده در مدیریت کریدور زنگزور چه پیامدهایی بر محیط امنیتی قفقاز جنوبی و جایگاه بازیگران منطقه ای خواهد داشت؟ فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که واگذاری مدیریت کریدور زنگزور به ایالات متحده ضمن تقویت پیوندهای آذربایجان و ترکیه، ایجاد مسیرهای ترانزیتی جایگزین و افزایش نفوذ فرامنطقه ای، موجب تضعیف کنترل روسیه و محدودکردن نقش ایران در منطقه شده و محیط امنیتی قفقاز جنوبی را به سمت رقابت پیچیده تر بازیگران سوق خواهد داد. مصادیق این رقابت شامل رقابت ژئوپلیتیکی میان قدرت های بزرگ (ایاالت متحده وروسیه)، رقابت منطقه ای میان کشورهای همسایه (آذربایجان، ترکیه و ایران)، رقابت اقتصادی و ترانزیتی بر سر مسیرهای انرژی و کالا و رقابت نظامی و امنیتی برای کنترل مناطق راهبردی است.این پژوهش از نظر روش شناسی، ترکیبی و مبتنی بر رویکرد اکتشافی-تحلیلی است و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و اسنادی، پیامدهای اقتصادی، امنیتی و ژئوپلیتیکی کریدور زنگزور را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که این تحول علاوه بر ایجاد فرصت هایی برای همگرایی اقتصادی، توسعه زیرساختهای حمل و نقل و تسهیل دسترسی به آسیای مرکزی و اروپا، چالشها و ریسکهای ژئوپلیتیکی متعددی برای ارمنستان،گرجستان، روسیه و جمهوری اسلامی ایران ایجاد میکند. آذربایجان و ترکیه از مزایای ژئوپلیتیکی و تسهیل جریانهای ترانزیتی برخوردار می شوند، درحالیکه ارمنستان هرچند از کاهش انزوای اقتصادی بهره مند می شود، بخشی از کنترل خود را بر مسیرها از دست می دهد. گرجستان جایگاه ترانزیتی خود را تضعیف شده می بیند و روسیه و ایران با محدود شدن نفوذ سنتی خود در معادلات منطقه ای مواجه می شوند.
پژوهشگران	حسین امام وردی (نفر اول)، رضا سلیمانی (نفر دوم)