مشخصات پژوهش

صفحه نخست /تاثیر شوک‌های مالیات بر درآمد ...
عنوان تاثیر شوک‌های مالیات بر درآمد و مالیات بر سرمایه بر رفاه خانوارها در ایران: رویکرد تعادل عمومی تصادفی پویا
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها رفاه، درآمد مالیاتی دولت، رویکرد تعادل عمومی تصادفی پویا، اقتصاد ایران
چکیده مالیات یکی از متغیرهای مهم اقتصادی است که از طریق تاثیر بر مصرف، سرمایه‌گذاری، توزیع درآمد و کیفیت و کمیت ارائه خدمات عمومی، رفاه اقتصادی خانوارها را متاثر می‌سازد. به طور تاریخی و به دلیل وجود درآمدهای نفتی، تکیه دولت روی درآمدهای مالیاتی کمتر بوده است. لکن و به ویژه در سالهای اخیر به دلایل مختلف از جمله تحریم ها بخش عمده هزینه های دولت از محل مالیاتها تامین می گردد. لذا واکاوی اثر پرداخت مالیات روی رفاه خانوارها ضروری می نماید. با توجه به اهمیت موضوع، پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد تعادل عمومی تصادفی پویا تاثیر تکانه درآمدهای مالیاتی دولت (شامل مالیات های مستقیم) را بر رفاه اقتصادی خانوارهای ایرانی در دوره 1402-1350 بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند بروز شوک در مالیات بر درآمد بخش رسمی و مالیات بر سود به کاهش رفاه اقتصادی خانوارها می‌انجامند. اما، میزان اثرگذاری مالیات بردرآمد بر کاهش رفاه اقتصادی خانوارها نسبت به مالیات بر سود بیشتر است. وضع مالیات بر سود سبب کاهش سودآوری و کاهش توانایی سرمایه‌گذاری مولد در شرکت‌ها می-شود. کاهش سرمایه‌گذاری مولد از طریق کاهش اشتغال و رشد اقتصادی، رفاه اقتصادی خانوارها را کاهش می‌دهد. اما، اخذ مالیات از درآمد به افزایش هزینه‌های تولید منجر می‌شود. با افزیش هزینه تولید، از یک‌سوی تولید کالا و خدمات و اشتغال کاهش می‌یابد که پی‌آمد آن کاهش رفاه خانوار است. از سوی دیگر، افزایش هزینه تولید باعث می‌شود بنگاه‌ها به منظور جبران سود از دست رفته، بخشی از بار مالیاتی را از طریق افزایش قیمت کالا و خدمات به مصرف‌کننده منتقل کنند که با کاهش بیشتر کیفیت زندگی و رفاه خانوار همراه است. بنابراین، از آنجائیکه نتایج پژوهش نشان می دهد، مالیات بر درآمد نسبت به مالیات بر سود با شدت بیشتری رفاه خانوار را کاهش خواهد داد، لذا توصیه می گردد نرخ مالیات بر درآمد کاهش و مالیات بر سود افزایش یابد و دولت ضمن افزایش کارآیی جمع‌آوری مالیات با اختصاص سهم بیشتری از منابع حاصل از دریافت مالیات به فعالیت‌های مولد، ارتقا زیرساخت‌های آموزشی و بهداشتی کشور و ارزیابی منظم اثربخشی برنامه‌های رفاهی، کیفیت زندگی خانوارها را ارتقا بخشد.
پژوهشگران مصطفی لطفی پارسا (نفر اول)، سیداحسان حسینی دوست (نفر دوم)، محمدحسن فطرس (نفر سوم)، رضا معبودی (نفر چهارم)