وحید ورشاویان

تنش خشکی و نیاز روزافزون به تولید مواد غذایی باعث نگرانی جدی در مورد پایداری منابع آبی و سیستم‌های کشاورزی در مناطق خشک خاورمیانه به‌ویژه ایران شده است. آزمایش‌های مزرعه‌ای در چهار تکرار و در چهار سطح به مقدار 120، 100، 80 و 60 درصد نیاز آبیاری کامل برای محصول ذرت شیرین، انجام شد. واسنجی و اعتباریابی مدل سیستم پشتیبانی تصمیم برای انتقال فناوری کشاورزی (DSSAT) برای ارزیابی استراتژی‌های مدیریتی مختلف برای برنامه‌ریزی آبیاری بر عملکرد، شاخص سطح برگ و زیست‌توده ذرت شیرین موردبررسی قرار گرفت. این مطالعه نشان داد که مدل از نظر شبیه‌سازی اثر تنش شدید آبیاری بر رشدونمو ذرت شیرین در محدوده متوسط (NRMSE بین 20 تا 30 درصد) قرار دارد. نتایج ارزیابی مدل Ceres-Maize برای بررسی روند رشد پویا شاخص سطح برگ، ارتفاع و زیست‌توده قسمت هوایی ذرت شیرین نشان داد که مدل فرایند رشد زیست‌توده را شبیه‌سازی می‌کند. بر این ‌اساس، مدل در مرحله واسنجی و اعتباریابی تیمار 20 درصد کم‌آبیاری، شاخص سطح برگ حداکثر را 52/0 و 71/0 کاهش داد. مدل در مراحل واسنجی و اعتباریابی، زمانی که گیاه در مرحله اولیه رشد قرار داشت با اعمال تنش خشکی شدیدتر، خطای زیادی نشان داد. نتایج نشان داد در تیمارهای کم‌آبیاری، مقادیر اندازه‌گیری‌شده سریع‌تر به مقادیر نهایی خود نزدیک می‌شوند. در رژیم 40 درصد کم‌آبیاری مدل با خطای زیادی شبیه‌سازی عملکرد دانه را انجام داد، به‌طوری‌که مقادیر NRMSE در مرحله اعتباریابی 03/27 به‌دست آمد. به‌طورکلی این تحقیق نشان داد که مدل Ceres_Maize برای شبیه‌سازی عملکرد و زیست‌توده محصول ذرت شیرین عملکرد قابل‌قبولی دارد.