مقاله ی حاضر به دنبال یافتن مصادیق اخلاقی و رفتارهایی است که کارآمدی و توانمندی عقل را به دنبال دارند. در کنار درنگی کوتاه برای معنا شناسی اخلاق و عقل، به لحاظ جایگاه الگویی و معرفتی امیرمؤمنان(ع) در باور اهل ایمان، بیانات امام(ع) پیرامون موضوع مزبور بررسی شده و معلوم گردید که فضایل نُه گانه ای از ذکر و یاد خدا تا واگذاری ناشایست ها، اثرات هفت گانه ای را از سلامت تا کارآمدی و سودبخشی برای عقل به دنبال دارند. ضمن آن که فرآیند تأثیر هر کدام از فضایل اخلاقی و رفتارهای شایسته نیز مورد توجه قرار گرفت.
