چکیده ادارات ،یا به اصطلاح قدیمی آن، دیوانها،ابزار اجرایی حکومت ها،می باشند.کشور هایی که در طول تاریخ به درجاتی از پیشرفت در زمینه های متفاوت رسیده اند؛از یک دیوانسالاری منظم وکارآمد بر خور دار بوده اند.تمدن اسلامی در چند قرن نخست پس از اسلام، دارای دیوانسالاری وسیع ومنظمی بود.باتوجه به سابقه اعراب مسلمان در قبل از اسلام که در آن جامعه مدنیت،شکوفایی چندانی نداشته ومردم قبایل به حالت بدوی زندگی میکردند این پرسش پیش می آید که دیوانسالاری اسلامی بر اساس چه الگویی بوجود آمده بود.این مقاله بر این باور است که مسلمانان از سیستم دیوانی ایرانی الگوبرداری کردند وتوانستند ضمن باز تولید آن با کمک ایرانیان مسلمان وانطباق آن باارزشهای جدید بنیان گذار یک تمدن جدید باشند.
