فرشاد دشتی

درک الگوی بیان ژن‌های مسیر بهارش در همگروه‌های (کلون‌های) مختلف سیر جهت نیل به گلدهی و بهبود برنامه‌های اصلاحی این گیاه حائز اهمیت است. بدین منظور الگوی بیان ژن‌های AsFLC (بازدارنده گلدهی)، AsSOC1، AsAP1 و AsAP2 (محرک‌های گلدهی) در سیر گلده، نیمه گلده و غیر گلده ایرانی با استفاده از Real-Time PCR ارزیابی شد. بر ای این منظور استخراج RNA و سپس ساخت CDNA از مریستم انتهایی هر سه همگروه (ماهیانه پس از کشت) و گل آذین سیر گلده و نیمه گلده صورت گرفت. بیشترین بیان AsFLC در هر سه همگروه در 4هفته پس از کاشت (قبل از بهارش) مشاهده شد و در سیر غیر گلده در مقایسه با سیر گلده و نیمه گلده به ترتیب 03/2 و 13/1 برابر بیشتر بود. پس از بهارش بیان AsFLC در هر سه همگروه کاهش و بیان AsSOC1، AsAP1 در مرحله تبدیل مریستم رویشی به زایشی افزایش یافت. بیشترین میزان بیان AsSOC1 و AsAP1 در 12 هفته پس از کاشت در سیر گلده مشاهده شد که به ترتیب 41/18 و 21/2 برابر بیشتر از سیر غیر گلده بود. بیان AsAP2 با کمی تاخیر و در 16 هفته پس از کاشت در سیر گلده و نیمه گلده به بیشترین میزان خود رسید و در سیر گلده 33/2 برابر سیر نیمه گلده بود. در مجموع این احتمال وجود دارد که کاهش بیان AsFLC طی بهارش و افزایش بیان AsSOC1 و AsAP1 طی انتقال مریستم به فاز زایشی در سیر گلده منجر به تشکیل ساقه گلدهنده ‌شود. اما بیان بالای AsFLC و سپس بیان پایین AsSOC1 و AsAP1 ممکن است به عدم تشکیل ساقه گلدهنده در سیر غیر گلده و ساقه کوتاه و غیر طبیعی در سیر نیمه گلده منجر شود. همچنین به نظر میرسد بیان پایین AsAP1 و عدم بیان AsAP2 درگل‌آذین سیر نیمه گلده از دلایل تشکیل گل آذین ناقص در این همگروه باشد.