بهناز بازرگانی گیلانی

زمینه و هدف: عوارض جانبی و مقاومت‌های درمان شیمیایی بیماری لیشمانیوز جلدی موجب افزایش تحقیقات گسترده بر مبنای استفاده از ترکیبات گیاهی برای درمان این بیماری شده است. خواص ضد میکروبی گیاه گلرنگ و بابونه بر روی میکروارگانسیم‌های متعدد اثبات شده است، لذا هدف از این مطالعه بررسی تاثیر عصاره گیاه گلرنگ(Carthamus tinctorius) و گیاه بابونه (Matricaria chamomilla) بر زنده مانی پروماستیگوتهای لیشمانیا ماژور بود. روش بررسی: در این مطالعه برون تنی که در سال 1403 در دانشگاه بوعلی سینا انجام شد. سوش استاندارد لیشمانیا ماژور از موسسه پاستور ایران تهیه شد. عصاره اتانولی گلرنگ و عصاره آبی اتانولی بابونه نیز در غلظت‌های 15، 25، 50، 75، 100 و 200 میکروگرم بر میلی‌لیتر تهیه و با پروماستیگوت‌های کشت داده شده انگل در پلیت 96خانه به صورت سه تایی و به مدت 24 ساعت در دمای 1±24 درجه سانتی‌گراد انکوبه شد. با استفاده از روش رنگ سنجی و احیا تترازولیوم، میزان زنده مانی پروماستیگوت‌ها با جذب نوری در 490 نانومتر ارزیابی شد. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از آنالیز رگرسیون غیرخطی برای تعیین دوزهای مهاری IC10, IC50, IC80 هریک از عصاره ها، آنالیز واریانس و تست توکی تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: مواجهه عصاره گلرنگ و بابونه در تمام غلظت‌ها موجب کاهش زنده مانی انگل شد(05/0p<)، به طوری که غلظت‌های مهاری 10، 50 و 80 به ترتیب 21.10 میکروگرم/میلی لیتر، 3.85 میکروگرم بر میلی لیتر و 1.31 میکروگرم بر میلی لیتر برای گلرنگ بود و غلظت‌های مهاری 10، 50 و 80 برای بابونه به ترتیب 27/24میکروگرم بر میلی لیتر، 69/17 میکروگرم بر میلی لیتر و 48/14 میکروگرم بر میلی لیتر محاسبه شد. غلظت‌های بیشتر از 15 میکروگرم بر میلی‌لیتر (برای گلرنگ) و غلظت‌های بیشتر از 25میکروگرم بر میلی‌لیتر (برای بابونه) دارای اثرات ضدلیشمانیایی معنی‌داری نسبت به کنترل بدون تیمار بودند(05/0p<). نتیجه‌گیری: اثرات ضد لیشمانیایی عصاره گلرنگ و عصاره بابونه در غلظت‌های کم بر روی لیشمانیا ماژور قابل توجه بوده و می تواند به عنوان یک ترکیب گیاهی در مدل درون تنی لیشمانیوز جلدی مورد بررسی قرار گیرد.