زبانشناسی متن یکی از شاخههای نسبتاً جدید زبانشناسی است و به دنبال یافتن ویژگیهایی است که سبب میشوند نوشتهای را متن بنامیم. دوبگراند و درسلر هفت ویژگی برای متن ارائه دادهاند که در این پژوهش بر دو مورد آن یعنی انسجام و پیوستگی معنایی تمرکز شده است. بدین ترتیب که عوامل و ابزار انسجام و پیوستگی معنایی در متن سورهی شمس و ترجمهی آن از خرمشاهی به روش توصیفی تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته تا به این مهم دست یافته شود که متن سوره و ترجمهی منتخب آن از نظر انسجام و پیوستگی چه شباهتها و تفاوتهایی دارند و چه عواملی باعث ایجاد تفاوتهای موجود شده است. نتیجهی بررسیهای انجام شده این است که از میان عوامل مختلف انسجام ارجاع، حذف و تکرار باعث حفظ انسجام و یکدستی متن سوره و ترجمهی آن شده و از میان عوامل پیوستگی معنایی توجه به سیاق، اصل تفسیر و همانندی سبب پیوستگی در معنا گردیده، با این تفاوت که در مورد ارجاع به وسیلهی ضمیر، بنا به دستور زبان فارسی برای جلوگیری از تکرار اسم، ضمیر اشارهبه کار رفته و در برخی موارد نیز حذف فعلی در ترجمه صورت نگرفته است. به طور کلی اما ملاحظه میشود که مترجم به عنوان یک مخاطب متن را به درستی درک و دریافت کرده و از موضوع اصلی آن در ترجمه خارج نشده؛ لذا متن سوره و ترجمهی آن تا حد زیادی از نظر انسجام و پیوستگی معنایی مرتبط هستند.
